Zigbee, Thread en Matter met RCP & Ember firmware

De Sonoff ZBDongle-E is een veelzijdige Zigbee-coördinator op basis van de Silicon Labs EFR32MG21-chip. In deze tutorial behandelen we alles wat je nodig hebt om je dongle klaar te maken voor moderne Zigbee2MQTT- en Home Assistant-integraties, inclusief:

• De oude EZNet 6.10.3-firmware en de bijbehorende beperkingen;
• RCP MultiPAN-firmware voor Zigbee + Thread;
• Ember-firmware voor moderne Zigbee2MQTT-ondersteuning;
• Praktische installatie- en flash-stappen;
• Tips om bestaande Zigbee-apparaten te behouden.

Disclaimer: Dit is experimenteel! Flashen van de verkeerde firmware kan je dongle “bricken”. Niets hiervan is officieel ondersteund door iTead (Sonoff) of Nabu Casa.

1. EZNet firmware: achtergrond

De ZBDongle-E wordt standaard geleverd met EZNet 6.10.3. Dit werkt prima voor klassieke Zigbee-apparaten, maar recentere apparaten zoals de Frient luchtkwaliteitsensor (AQSZP-110) worden niet altijd herkend, vooral wanneer je Zigbee2MQTT gebruikt. Bovendien wordt EZNet niet meer officieel ondersteund door Z2M.

2. RCP MultiPAN firmware (Zigbee + Thread)

Wil je zowel Zigbee- als Thread-apparaten tegelijk gebruiken? Dan is de RCP MultiPAN-firmware de oplossing. Daarbij draait de Zigbee-applicatie in Home Assistant, terwijl de dongle uitsluitend radio-level ondersteuning biedt.

Voordelen:

• MultiPAN: Zigbee + Thread tegelijk;
• Toekomstbestendig voor Matter;
• Home Assistant kan alle netwerkcoördinatie doen.

Flashen met web flasher

1. Sluit de dongle aan op je pc of Mac;
2. Open de Silicon Labs Firmware Builder (Chrome/Edge);
3. Navigeer naar ZBDongle-E → Connect → Change Firmware → Install;
4. Wacht tot het flashen is voltooid en sluit de browser of dongle niet tussentijds af.

Let op: Windows driver voor nieuwe ZBDongle-E modellen

Belangrijk: de nieuwste CP210x Windows-driver heeft bekende compatibiliteitsproblemen. Als je een nieuwe batch ZBDongle-E hebt (SN: 30623XXXXX of hoger, te vinden op de achterkant van de dongle) met een CP2102-seriële chip, installeer dan niet de nieuwste driver, maar gebruik de oudere versie: CP210x VCP Windows driver v6.7.0.0

Download hier de oudere driver: CP210x VCP Windows driver

Tip: Controleer altijd het serienummer van je dongle voordat je de driver installeert. Dit voorkomt dat je dongle niet herkend wordt door Windows of Home Assistant.

Home Assistant configuratie (RCP)

• Installeer de Silabs Multiprotocol Add-on (Settings → Add-ons);
• Stel de ZBDongle-E als volgt in: baudrate 460800, hardware flow control uit, automatische firmware-updates uit;
• Start de add-on en controleer de logs;
• Gebruik ZHA of Zigbee2MQTT (adapter: efr32) als Zigbee-integratie;
• Begin bij voorkeur met een leeg netwerk of migreer bestaande apparaten voorzichtig.

3. Ember firmware (modern Zigbee2MQTT support)

Voor recente apparaten en volledige Zigbee2MQTT-ondersteuning is de Ember NCP-firmware de beste optie. Deze vervangt EZNet zonder dat je bestaande Zigbee-apparaten verliest.

Downloaden:

Zoek de laatste versie op GitHub. Kies het bestand met:

ncp-uart-hw-vX.X.X.X-zbdonglee-115200.gbl

Tip bij firmware downloaden van GitHub

Let op bij het downloaden van firmware van GitHub! Als je de firmware-bestanden direct via rechtsklikken → ‘Save link as’ downloadt, kan dit leiden tot fouten tijdens het uploaden via de flasher. Je krijgt dan bijvoorbeeld een Python-error en het bestand zal een afwijkende grootte hebben.

Zo download je het correct:

1. Ga naar het gewenste firmware-bestand op GitHub;
2. Klik op de firmware-bestandnaam om het te openen;
3. Gebruik in het menu rechtsboven de knop ‘Raw’;
4. Sla het geopende bestand op je computer op (Ctrl+S / Cmd+S).

Op deze manier wordt de firmware correct opgeslagen en kun je hem probleemloos flashen naar je ZBDongle-E.

Flashen:

1. Sluit de dongle aan op PC/Mac.
2. Gebruik de web flasher (zelfde link als hierboven).
3. Connect → Change Firmware → Upload your own firmware → selecteer Ember firmware → Install
4. Wacht tot het flashen klaar is.

4. Zigbee2MQTT configuratie aanpassen:

serial:
  port: /dev/serial/by-id/usb-1a86_USB_Serial-if00-port0
  adapter: ember

Herstart de Zigbee2MQTT-add-on. Klaar! Je hoeft geen apparaten opnieuw te pairen of te configureren.

Meer info in de Zigbee2MQTT-blogpost.

5. Matter en Thread

Met RCP MultiPAN firmware kun je ook experimenteren met Matter en Thread:

• Thread integratie → verbindt met Silabs Multiprotocol add-on;
• Matter integratie + Matter Server add-on → coördineert provisioning en controle.

Dit maakt je smart home toekomstbestendig en interoperabel met verschillende merken en nieuwe apparaten.

6. Conclusie & tips

• EZNet firmware is ouder en ondersteunt nieuwe apparaten soms niet.
• RCP MultiPAN firmware is ideaal voor Zigbee + Thread simultaan en toekomstbestendig voor Matter.
• Ember firmware is perfect voor moderne Zigbee2MQTT ondersteuning en behoudt al je apparaten.
• Gebruik altijd de web flasher of Universal Silabs Flasher voor veilig flashen.
• Backup je Home Assistant Zigbee netwerk voor de zekerheid.

7. Waar je de ZBDongle-E kunt kopen

Wil je meteen aan de slag met je ZBDongle-E? Je kunt hem kopen via onderstaande betrouwbare shops. Door via deze links te kopen, ondersteun je Huizebruin.nl zonder extra kosten!

• ZBDongle-E – Amazon
• ZBDongle-E – Amazon
• ZBDongle-E – opencircuit.nl (internationaal leverbaar)

Tip: Kies de shop die het snelst levert in jouw regio. Alle links werken met de nieuwste ZBDongle-E modellen, geschikt voor Zigbee, Thread en Matter integraties.

Laat in de reacties weten hoe het bij jou werkt en welke apparaten je hebt toegevoegd!